Bin Selman neden para vermedi? « Haberler UşakHaberler Uşak

2 Temmuz 2022 - 18:02

Bin Selman neden para vermedi?

Bin Selman neden para vermedi? “Reuters’a konuşan yetkili: Erdoğan ile Selman, swap konusunu özel görüşecek.” Suudi Arabistan’ın fiili başkanı …

Bin Selman neden para vermedi?
Son Güncelleme :

23 Haziran 2022 - 19:36

11 views

Bin Selman neden para vermedi?

“Reuters’a konuşan yetkili: Erdoğan ile Selman, swap konusunu özel görüşecek.”

Suudi Arabistan’ın fiili başkanı, Veliaht Prens Muhammed Bin Selman’ın gerçekleştirdiği Ankara ziyaretine dair dün yayınlanan haberler bu türlü başlıyordu. Reuters’e bilgi veren “yetkili”, iki ülke ortasında Swap muahedesi ile ilgili görüşmelerin devam ettiğini lakin “istenilen hızda” ilerlemediğine kaydetmişti. Sıkıntıyı Erdoğan, Selman’la yapacağı özel görüşmede çözecekti…

Swap para takası demek. Faiz Swap’ı üzere farklı çeşitleri de var lakin Suudi Arabistan’la görüşmeleri sürdürülen, iki ülke merkez bankalarının kendi ortalarında belli bir vade için para değiştirmesini öngörüyor. Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası Suudi Arabistan’a TL verecek, karşılığında Suudi Riyal’i alacak. Vadesi geldiğinde iki ülke kasalarındaki parayı başkasına iade edecek. Anlaşılacağı üzere bu bir borç süreci, iki taraf birbirine borç verecek. Lakin tekrar de kontrat müddeti boyunca merkez bankasının kasasına taze kaynak girecek, rezervlerini güçlendirecek.

Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası’nın rezervleri tarihi tabanlara inmiş durumda. Net memleketler arası rezervler 10 Haziran haftasında 8.1 milyar dolara geriledi. Bu, geçen Ocak’ta görülen ve son 20 yılın en düşük düzeyi olan 7.5 milyar dolara çok yakın. Swap yani para takasıyla öteki bankalar ve öteki ülke merkez bankalarından alınan dövizler çıkarıldığında ise net rezervler eksi (Evet eksi) 54 milyar dolara iniyor. Swap hariç net rezervler birinci kere 2020 yılında, meşhur 128 milyar dolarlık satışla eksiye inmişti. O günden beri de toparlanamadı.

Bir de “brüt” rezervler var. Brüt rezervler öteki bankaların zarurî karşılık üzere düzeneklerle Merkez Bankası’na yatırdığı dövizleri de kapsıyor. Bu türlü baktığımızda Merkez Bankası’nın kasasında 102 milyar dolar olduğunu görüyoruz. Yüksek bir meblağ üzere görünüyor lakin aslında bu da son derece yetersiz. Memleketler arası iktisatta genel kabul gören prensibe nazaran bir ülkenin merkez bankasının kasasında bir yıllık döviz muhtaçlığı kadar para olması gerekir. Türkiye’nin önümüzdeki bir yıl içinde ödemesi yahut döndürmesi gereken 182 milyar dolar döviz borcu var. Buna 40-50 milyar dolara ulaşması beklenen cari açığı da eklediğimizde 200 milyar doların üzerine çıkıyor. Merkez Bankası’nda bu türlü bir para yok.

Türkiye’nin risk priminin rekor düzeylere yükselmesinin sebeplerinden biri işte bu. “CDS” olarak bilinen risk primi (Tam Türkçesi, kredi temerrüt Swap’ı), bir ülkenin iflas riskini gösterir. Merkez Bankası eski Başekonomisti Hakan Kara geçtiğimiz günlerde Türkiye’nin risk priminin yüzde 35 ihtimalle iflası fiyatladığını belirtiyordu…

Buraya kadar sayılarla anlatmaya çalıştığım gerçeği en kolay lisanla özetleyeyim: Merkez Bankası’nın rezervleri içler acısı durumda, acil para lazım!

Suudi Arabistan’la sürdürülen Swap görüşmeleri işte bu yüzden kıymetliydi. Suudi Merkez Bankası’yla yapılacak bir Swap muahedesi Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası’nın rezervlerini güçlendirecek, risk algısını bir ölçü düşürecek, Hükümet vakit kazanacaktı.

Selman’ın dünkü Ankara ziyaretinin beklenen sonucu vermediği anlaşılıyor. İki başkanın görüşmesi sonrasında ortak basın toplantısı düzenlenmedi. Swap’tan da haber yok.

Suudiler Türkiye’ye para vermekte neden isteksiz? Art tarafta yürütülen pazarlıkta ne talep ettiklerini bilmiyoruz ancak tekrar de bir tahlil yapmak mümkün.

Birincisi, iki ülke uzun vakittir Ortadoğu’da birbirine zıt saflardaydı. Suudi Arabistan, Türkiye’nin darbecilikle suçladığı Mısır başkanı Sisi’yi destekliyor, Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın en yakın dostu Katar Şeyhi’ni devirmeye çalışıyor ve Libya, hatta Suriye’de Türkiye’nin karşısında. Bu kadar aykırılık varken iki ziyaretle Ankara’ya açık çek verecek pozisyona gelmeleri kolay değil.

Diğer yandan Türkiye’nin Suudi Arabistan’a verebilecekleri de hudutlu. Suudi Arabistan’ın İstanbul konsolosluğunda öldürülen gazeteci Cemal Kaşıkçı’yla ilgili İstanbul’da açılan dava kapatıldı lakin Muhammed Bin Selman (Türkiye’nin çabasıyla) tarihe katil olarak geçti bir kere…

Bir de alışılmış seçimler problemi var. Şunun şurasında Türkiye’nin mukadderat seçimine bir yıl kaldı. Anketler AKP’nin kaybedeceğini gösteriyor. Batılı ülkeler seçimler öncesinde hükümet yahut muhalefete takviye olarak algılanabilecek adımlardan kaçınır. Suudiler’in de birebir hesabı yapmış olmaları kuvvetli mümkünlük.

Bütün bunlara karşın önümüzdeki günlerde Swap mutabakatı imzalanırsa? O vakit pazarlık Suudi’ler açısından düzgün gitmiş, Türkiye’den azımsanmayacak ödünler koparmışlar demektir…

EN ÇOK KAZANANLAR

  • KOZAL187.00 10.00%
  • ISSEN28.16 10.00%
  • GESAN46.22 10.00%
  • ECZYT62.85 9.97%
  • ULUUN22.74 9.96%

EN ÇOK KAYBEDENLER

  • RTALB6.80 -8.85%
  • GLRYH3.18 -6.74%
  • BEYAZ8.77 -5.09%
  • DAGHL26.56 -4.73%
  • EGPRO34.20 -4.58%

EN ÇOK İŞLEM GÖRENLER

  • THYAO49.30 5.34%
  • SISE21.34 -0.74%
  • KOZAL187.00 10.00%
  • EREGL27.06 -0.29%
  • KOZAA27.86 7.90%

YORUM YAP

YASAL UYARI! Suç teşkil edecek, yasadışı, tehditkar, rahatsız edici, hakaret ve küfür içeren, aşağılayıcı, küçük düşürücü, kaba, pornografik, ahlaka aykırı, kişilik haklarına zarar verici ya da benzeri niteliklerde içeriklerden doğan her türlü mali, hukuki, cezai, idari sorumluluk içeriği gönderen kişiye aittir.

DÖVİZ KURU

BIST100 2.443.77 % 1,60
DOLAR 16.7495 % 0,31
EURO 17.4678 % -0,30
BITCOIN 19.283.74 % -0,63
ÇEYREK ALTIN 1.595.84 % 0,63
GRAM ALTIN 986.06 % 0,29