SARAYBOSNA - Bosna Hersek'in "beyaz bastonluları" toplumsal hayatın kesimi olmak için çaba ediyor « Haberler UşakHaberler Uşak

29 Kasım 2022 - 09:52

SARAYBOSNA – Bosna Hersek’in “beyaz bastonluları” toplumsal hayatın kesimi olmak için çaba ediyor

Saraybosna Kantonu Görme Engelliler Derneği Yöneticisi Fikret Zuko, Bosna Hersek’te yaklaşık 5 bin görme engelli vatandaşın bulunduğuna dikkati …

Son Güncelleme :

15 Ekim 2022 - 18:12

116 views
SARAYBOSNA – Bosna Hersek’in “beyaz bastonluları” toplumsal hayatın kesimi olmak için çaba ediyor

Saraybosna Kantonu Görme Engelliler Derneği Yöneticisi Fikret Zuko, Bosna Hersek’te yaklaşık 5 bin görme engelli vatandaşın bulunduğuna dikkati çekti.

Tamamen görme duyusu olmayan ya da yüksek oranda görme sorunu çeken birçok insanın da derneklerine hala üye olmadığını vurgulayan Zuko, başşehir Saraybosna‘daki görme engelli sayısının ise 400 civarı olduğunu aktardı.

“Görme engelliler iş bulmakta zorlanıyor”

Zuko, Bosna Hersek’teki görme engelli vatandaşların, ülkedeki başka beşerler üzere birçok problemle karşılaştığının lakin bu sıkıntılarla çaba konusunda zorluk yaşadıklarının ve bu problemlerin kendilerinde daha besbelli olduğuna işaret ederek, “Bizim için en büyük sorun, içinde yaşadığımız etrafa erişmedeki zorluk, bilgiye erişilememesi ve insanların görme engelli bireylere karşı olan ön yargıları. Yardımlar ve ön yargılar, evreli ve adım adım ele alınmalıdır. İçinde yaşadığımız çevreyi kısa müddette değiştirmek mümkün değil.” diye konuştu.

Görme engelli ve öteki tıp engelli olanların ayrımcılıkla karşı karşıya geldiğine dikkati çeken Zuko, şunları söyledi:

“Sadece iş bulamadıkları için değil, okullarında da zorluklar yaşıyorlar. İş bulmakta zorlanıyorlar zira yapabilecekleri çok fazla meslek yok. Âlâ olmayan başka bir durumda bu bireylerin yalnızca özel şirketlerde iş bulabiliyor olması. Bu da bir cins ayrımcılık. Maksadımız, hem görme engellilerin hem de başka engelli şahısların, öteki beşerlerle eşit haklarla çalışması ve devletin engellileri kabul eden patronlara dayanak sağlamasıdır.”

Zuko, bilhassa Saraybosna Kantonu’ndaki sesli trafik ışıkları ve hissedilebilir yerlerin, görme engelli vatandaşların hayatını kolaylaştırmak ismine atılmış değerli adımlar olduğunu vurguladı.

Tarih öğretmeni Okic görme engellilere eğitim veriyor

Saraybosna’daki Nedzarici Görme Engelli Çocuk ve Gençler Merkezi’nde yıllardır tarih öğretmeni olarak çalışan ve derneğin lideri olan Senija Okic, “Kalıtsal glokomla doğdum. Çocukluğumun birinci yıllarında kimi operasyonlar geçirdim. Ayrıyeten az olan bir görme duyum vardı. Birinci sınıfına başladım ve akabinde rahatsızlığım şiddetlenmeye başladı. Üçüncü sınıfta görme yetimin birçoklarını kaybettim. Artık çok az görebiliyorum.” dedi.

Okic, her vakit okumayı ve eğitim almayı istediğine dikkati çekerken, “Özel bir okula gitmek benim için sıkıntı olmadı. Liseyi, olağan bir okulda bitirdim. Eğitimim boyunca ailemin, akranlarımın dayanağı ve öğretmenlerimin anlayışı benim için kıymetliydi.” tabirlerini kullandı.

Bosna Hersek’teki savaş yüzünden, o yıllarda ülkesini terk edip Hırvatistan’ın başşehri Zagreb’e gittiklerini tabir eden Okic, üniversite eğitimini orada tamamladığını ve okuduğu İdeoloji Kısmı’nda tek görme engellinin kendisi olmadığını, bu sayede profesörlerin de kendilerine karşı anlayışlı olduklarını kaydetti.

Okic şöyle devam etti:

“Fakültedeki arkadaşlarım büyük destekçim oldular. Kitap sayfalarını bana okur ve bunun ses kaydını alırlardı. Bu vesileyle imtihanlarımı geçebildim. Bugün eğitim almak, bilhassa seslendirme programlarının olduğu bilgisayarınız varsa, çok daha kolay lakin görme engelliler bu bilgisayarları kullanmak için de belirli bir eğitimden geçmek zorundalar.”

Yollarda sistemsiz park edilen araç, bisiklet ve scooterların hareket etmelerine büyük oranda mahzur oluşturduğunu vurgulayan Okic, 20 yıldır baston kullandığını lakin tekrar de insanların takviyelerinin kendileri için değerli olduğunu belirtti.

Merkez, Bosna Hersek’te bu tıp eğitim veren tek kurum

Nedzarici Görme Engelli Çocuk ve Gençler Merkezi’nde 20 yıldır psikolog olarak çalışan Lirija Krusa Bjelosevic, kurumda çalışmanın son derece zorlayıcı, spesifik olduğunu ve merkezin ülkede bu tıp eğitim veren tek kurum olduğunu söz etti.

Bjelosevic, “Burada çalışan tek psikolog benim, ilkokul ve lise seviyesinde eğitim alan 50 kadar öğrencimiz var. Bizim işimiz bundan ibaret değil. Eğitimin yanı sıra bir de yalnızca bünyemizdeki öğrenciler için değil, tüm Bosna Hersek’teki çocuklar için rehabilitasyon, görme idmanları, oryantasyon, çocukların ve ebeveynlerin psiko-sosyal dayanağı üzere hizmetlerimiz var.” dedi.

Görme engelli çocuklara ulaşma konusunda sıkıntılar yaşadıklarına dikkati çeken Bjelosevic, “Aslında birinci sorun, görme engelli çocuklara nasıl ulaşabileceğimiz. Ebeveynlerin, çocuğun görme problemiyle doğduğu andan itibaren en uygun dayanak sistemini, tavsiyeyi alacağı, çocuğunu rehabilitasyona dahil edeceği bir yer olduğunu bilmesi için tarama yapacağı bir yol yok.” sözlerini kullandı.

“Merkez, bağımsız olmamız için bir pencere vazifesi görüyor”

Merkezde lise 3. sınıf öğrencisi olan Adna Orascanin, doğduğunda kuvözde oluşan bir tıbbi yanılgı yüzünden görme duyusunu kaybettiğini lisana getirerek, “Köyden gelen bir çocuk olarak, sahip olduğum imkanları bilmiyordum. Merkez bize “beyaz baston” eğitimi veriyor ve bağımsız olmamız için bir pencere vazifesi görüyor.” dedi.

Orascanin, “Görme engelli kategorisindeyseniz iki seçeneğiz var. ya daima birinin sizi gezdirmesine müsaade vereceksiniz ya da bağımsız olup, hayatı kendinize ‘erişilebilir’ kılacaksınız.” diye konuştu.

Kaynak: AA / Şimdiki

YORUM YAP

YASAL UYARI! Suç teşkil edecek, yasadışı, tehditkar, rahatsız edici, hakaret ve küfür içeren, aşağılayıcı, küçük düşürücü, kaba, pornografik, ahlaka aykırı, kişilik haklarına zarar verici ya da benzeri niteliklerde içeriklerden doğan her türlü mali, hukuki, cezai, idari sorumluluk içeriği gönderen kişiye aittir.